ZZP'er met één opdrachtgever: risico's (2026)

De realiteit: 68% van de startende ZZP'ers begint met één klant

Je kent het scenario waarschijnlijk wel. Je werkt in loondienst, krijgt een aantrekkelijk aanbod om als ZZP'er voor je werkgever door te gaan, of een nieuwe opdrachtgever biedt je een langdurig project. Het inkomen is gegarandeerd, de overstap lijkt logisch. Volgens CBS-cijfers uit 2023 start 68% van de nieuwe ZZP'ers met slechts één opdrachtgever.

Maar hier zit het probleem: de Belastingdienst ziet één opdrachtgever als een van de sterkste indicatoren voor schijnzelfstandigheid. En met de handhaving die per 2026 start, kan die comfortabele situatie je duur komen te staan.

Waarom één opdrachtgever je kwetsbaar maakt

De Belastingdienst hanteert sinds het Deliveroo-arrest van de Hoge Raad (december 2023) een strenger toetsingskader. Bij de beoordeling kijken ze naar drie hoofdcriteria:

• Economische zelfstandigheid: Met één opdrachtgever ben je financieel volledig afhankelijk
• Gezagsverhouding: Hoe meer je met één partij werkt, hoe groter de kans op hiërarchische verhoudingen
• Persoonlijke arbeid: Langdurige exclusiviteit wijst op een arbeidsrelatie

Het hebben van één opdrachtgever is op zichzelf niet verboden. Maar het maakt je positie als zelfstandige aanvechtbaar, zeker als daar andere risicofactoren bij komen.

De 80%-regel die niet bestaat (maar wel gebruikt wordt)

Er circuleert een hardnekkig misverstand dat je veilig bent als je maximaal 80% van je omzet bij één opdrachtgever haalt. Deze regel bestaat officieel niet. De Belastingdienst beoordeelt je totale situatie. Maar in de praktijk zie je wel dat inspecteurs extra alert zijn bij:

• Meer dan 70% omzet uit één bron gedurende 6+ maanden
• 100% omzet uit één bron gedurende 3+ maanden
• Terugkerende patronen (elk jaar dezelfde grote klant)

De VBAR-toets: je situatie objectief beoordelen

Vanaf 1 januari 2026 kun je via de Wet VBAR een zekerheidsverklaring aanvragen. Deze toets beoordeelt je arbeidsrelatie op basis van concrete criteria:

Let op: ook met één opdrachtgever kun je een positieve VBAR-beoordeling krijgen, maar dan moeten je andere indicatoren sterk genoeg zijn.

Concrete stappen om je positie te versterken

Als je nu met één opdrachtgever werkt, zijn dit acties die je vandaag nog kunt ondernemen:

1. Documenteer je ondernemerschap

Begin direct met het vastleggen van bewijzen dat je een echte ondernemer bent:

• Registreer een handelsnaam bij de KvK (kost €54,95)
• Maak een professionele website met je diensten
• Verzamel offertes die je hebt uitgebracht (ook afgewezen)
• Documenteer je investeringen in je bedrijf
• Bewaar facturen van ondernemerskosten (software, verzekeringen, cursussen)

2. Bouw aan klantdiversificatie (strategisch)

Je hoeft niet halsoverkop nieuwe klanten te zoeken, maar werk wel aan spreiding:

• Kortetermijnstrategie: Neem kleine losse opdrachten aan (zelfs 5-10% extra omzet helpt)
• Middellange termijn: Reserveer 1 dag per maand voor acquisitie
• Netwerken: Word actief in brancheverenigingen of LinkedIn-groepen
• Partnerships: Werk samen met andere ZZP'ers voor gezamenlijke projecten

3. Heronderhandel je contract

Bespreek met je huidige opdrachtgever aanpassingen die jullie relatie zakelijker maken:

• Van uurtarief naar projectprijs (ondernemersrisico)
• Kortere contractperiodes (max 6 maanden, dan verlengen)
• Recht op vervanging expliciet opnemen
• Eigen werktijden en werkplek vastleggen
• Resultaatafspraken in plaats van inspanningsverplichtingen

Risico's en consequenties: wat staat er op het spel?

De gevolgen van schijnzelfstandigheid zijn vanaf 2026 aanzienlijk:

Voor jou als ZZP'er

• Naheffing loonbelasting: Tot 52% over je bruto inkomen van de afgelopen 5 jaar
• Verlies ondernemersaftrek: Terugbetaling van genoten voordelen
• Geen WW-rechten: Ondanks naheffing bouw je geen rechten op
• BTW-problematiek: Mogelijk ten onrechte gefactureerde BTW terugbetalen

Voor je opdrachtgever

• Bestuurlijke boete: Tot €50.000 per schijnzelfstandige vanaf 2026
• Naheffing werkgeverspremies: Gemiddeld 25-30% bovenop jouw tarief
• Werkgeversverplichtingen: Met terugwerkende kracht vakantiegeld, pensioen

Een rekenvoorbeeld: Stel je factureert €80 per uur, 40 uur per week. Bij naheffing over 2 jaar ben je ongeveer €85.000 aan loonbelasting verschuldigd, plus €25.000 aan premies voor je opdrachtgever.

De uitzondering: wanneer één opdrachtgever wél kan

Er zijn situaties waarin werken voor één opdrachtgever minder risicovol is:

Hooggespecialiseerde expertise

Ben je een nichespeler met unieke kennis? Dan kan exclusiviteit logisch zijn. Denk aan:

• Interim CFO voor scale-ups in een specifieke sector
• Gespecialiseerde IT-architect voor legacy systemen
• Compliance officer voor specifieke wet- en regelgeving

Documenteer wel waarom jouw expertise schaars is en waarom de opdrachtgever geen werknemer kan vinden.

Projectmatige inzet

Werk je aan een afgebakend project met duidelijk begin en einde? Dan is tijdelijke exclusiviteit verdedigbaar. Zorg voor:

• Heldere projectdocumentatie met mijlpalen
• Resultaatafspraken in plaats van urenverantwoording
• Een exit-strategie in je contract

Ondernemersgroep of coöperatie

Werk je via een ondernemerscoöperatie? Dan telt de coöperatie als je opdrachtgever, niet de eindklant. Dit kan je positie versterken.

Praktisch actieplan: van risico naar zekerheid

Hier is een concreet stappenplan voor de komende maanden:

Week 1-2: Analyse

• Doe de gratis risicoscan voor een eerste indicatie
• Bereken hoeveel % van je omzet bij je hoofdklant vandaan komt
• Inventariseer welke Deliveroo-criteria je niet haalt

Week 3-4: Quick wins

• Pas je LinkedIn-profiel aan: positioneer jezelf als ondernemer
• Start een simpele website met je diensten
• Benader 5 potentiële klanten voor kleine opdrachten

Maand 2-3: Structurele verbeteringen

• Heronderhandel je hoofdcontract waar mogelijk
• Sluit minimaal 1 nieuwe (kleine) klant
• Overweeg samenwerking met collega-ZZP'ers

Maand 4-6: Toekomstbestendig maken

• Werk naar maximum 60% omzet bij één klant
• Bouw een buffer op voor eventuele naheffingen
• Overweeg vanaf 2026 een VBAR-verklaring aan te vragen

Veelgemaakte denkfouten (en waarom ze gevaarlijk zijn)

"Mijn opdrachtgever zegt dat het goed zit"
De opdrachtgever is geen belastingadviseur. Bij controle ben jij medeverantwoordelijk.

"Ik werk al jaren zo zonder problemen"
Tot 2026 werd niet gehandhaafd. Dat verandert drastisch.

"Ik heb een VOG, dus ben ik veilig"
Een Verklaring Omtrent Gedrag zegt niets over je arbeidsrelatie.

"Mijn collega-ZZP'er doet het ook zo"
Masse is kasse geldt niet bij belastingcontroles.

Conclusie: diversificatie is je verzekering

Werken voor één opdrachtgever als ZZP'er wordt vanaf 2026 een aanzienlijk risico. De combinatie van strengere handhaving, hogere boetes en de nieuwe VBAR-toetsing maakt dat je niet langer kunt vertrouwen op de status quo.

De oplossing is niet om in paniek je hoofdklant op te zeggen. Werk strategisch aan diversificatie, versterk je ondernemerspositie en documenteer alles wat je zelfstandigheid aantoont. Met de juiste aanpak kun je de voordelen van een stabiele hoofdklant combineren met de zekerheid van echte zelfstandigheid.

Begin vandaag met de gratis risicoscan om te zien waar je staat. Ken je risico's, dan kun je ze aanpakken.

Dit artikel is informatief bedoeld en vormt geen juridisch advies.