Wet VBAR: wat verandert er voor ZZP'ers en opdrachtgevers? (2026)

TL;DR: De Wet VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden) is de opvolger van de Wet DBA. De belangrijkste veranderingen: een rechtsvermoeden van werknemerschap bij een uurtarief onder €33 excl. BTW, een gestructureerde A/B/C-toets voor de beoordeling van arbeidsrelaties, en duidelijkere criteria. De wet raakt meer dan 1,1 miljoen ZZP'ers.

Wat is de Wet VBAR?

De Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) is een wetsvoorstel dat de huidige Wet DBA moet vervangen. Het doel: meer duidelijkheid voor ZZP'ers en opdrachtgevers over wanneer er sprake is van een arbeidsovereenkomst en wanneer niet.

Waar de Wet DBA vooral een kader bood zonder heldere criteria, introduceert de VBAR een gestructureerd toetsingskader en een rechtsvermoeden dat de positie van kwetsbare ZZP'ers versterkt.

Wanneer gaat de Wet VBAR in?

De verwachte inwerkingtreding is in de loop van 2026. Het wetsvoorstel is in behandeling bij de Tweede Kamer (bron: rijksoverheid.nl). Tot de VBAR van kracht wordt, blijft de Wet DBA gelden en handhaaft de Belastingdienst op basis van de bestaande regels.

Het is verstandig om je nu al voor te bereiden. De criteria in de VBAR zijn grotendeels een verduidelijking van wat nu al geldt. Als je nu compliant bent, ben je dat straks waarschijnlijk ook.

Het rechtsvermoeden van werknemerschap

De meest impactvolle verandering is het rechtsvermoeden van werknemerschap. Dit werkt als volgt:

• Werk je als ZZP'er voor een uurtarief onder €33 exclusief BTW? Dan wordt wettelijk vermoed dat je een werknemer bent.
• Het is dan aan de opdrachtgever om te bewijzen dat het toch een echte zelfstandige relatie is (omkering bewijslast).
• De ZZP'er kan het rechtsvermoeden zelf inroepen bij de rechter of het UWV om werknemersrechten te claimen.

De grens van €33 per uur is gebaseerd op onderzoek naar het tarief waarboven ZZP'ers doorgaans voldoende verdienen om zich als zelfstandig ondernemer te kwalificeren (inclusief reserveringen voor pensioen, arbeidsongeschiktheid en leegloop).

De A/B/C-toets: hoe wordt beoordeeld?

De VBAR introduceert een heldere toetsingsvolgorde in drie stappen:

Toets A: Werkinhoudelijke aansturing (gezag)

Is er sprake van werkinhoudelijke aansturing? Bepaalt de opdrachtgever hoe het werk wordt uitgevoerd? Dit is vergelijkbaar met de huidige toets op gezagsverhouding, maar nu wettelijk verankerd met duidelijke indicatoren.

Toets B: Organisatorische inbedding

Is het werk organisatorisch ingebed in de onderneming van de opdrachtgever? Indicatoren: het werk behoort tot de kernactiviteiten, de werkende gebruikt bedrijfsmiddelen van de opdrachtgever en werkt structureel zij aan zij met werknemers.

Toets C: Eigen rekening en risico (contra-indicatoren)

Werkt de ZZP'er voor eigen rekening en risico? Dit is een contra-indicatie voor werknemerschap. Indicatoren: financieel risico, eigen bedrijfsmiddelen, meerdere opdrachtgevers, investeringen en een eigen marktpositie. Hoe sterker deze indicatoren, hoe kleiner de kans op een arbeidsovereenkomst.

Verschil tussen Wet DBA en Wet VBAR

Impact per sector

De Wet VBAR raakt niet elke sector even hard. Sectoren met veel laagbetaalde ZZP'ers worden het sterkst getroffen door het rechtsvermoeden:

• Bezorging en logistiek — veel ZZP'ers werken onder de €33-grens. Zie ook de Deliveroo-criteria.
• Zorg en welzijn — veel zzp-verpleegkundigen en -verzorgenden vallen onder het rechtsvermoeden.
• Bouw en techniek — sterke inbedding en langdurige relaties maken deze sector kwetsbaar.
• IT en consultancy — hogere tarieven, maar inbedding en gezagsverhoudingen vormen hier het risico.
• Creatieve sector — wisselende tarieven en projectmatig werk maken de beoordeling complex.

Wat kun je nu al doen?

1. Doe een gratis risicoscan om te zien hoe je huidige situatie scoort onder de aankomende VBAR-criteria.
2. Zorg dat je aantoonbaar voldoet aan de C-toets: eigen bedrijfsmiddelen, meerdere opdrachtgevers, financieel risico.
3. Verminder organisatorische inbedding: geen bedrijfs-e-mail, eigen werkplek, geen deelname aan interne processen.
4. Als je uurtarief onder €33 ligt, overweeg dit te verhogen of bespreek de situatie met je opdrachtgever.
5. Herzie je contracten en zorg dat de overeenkomst van opdracht aansluit bij de feitelijke werkwijze.

Veelgestelde vragen

Laatst bijgewerkt: februari 2026