Overeenkomst van opdracht: compliant contract opstellen als ZZP'er (2026)

Een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) is het contract waarmee jij als ZZP'er werkt. Het onderscheidt zich van een arbeidsovereenkomst door het ontbreken van een gezagsverhouding. Zonder de juiste clausules loop je risico op schijnzelfstandigheid. In dit artikel lees je precies wat erin moet staan, welke valkuilen je moet vermijden en hoe je een compliant contract opstelt.

Wat is een overeenkomst van opdracht?

De overeenkomst van opdracht is geregeld in artikel 7:400 van het Burgerlijk Wetboek. Het is een contract waarbij de opdrachtnemer (jij als ZZP'er) zich verbindt om werkzaamheden te verrichten voor de opdrachtgever, zonder dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Het cruciale verschil met een arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW) zit in drie elementen: er is geen gezagsverhouding, je werkt op basis van een resultaatsverplichting (niet inspanningsverplichting), en je hebt de vrijheid om je te laten vervangen.

Verschil overeenkomst van opdracht vs. arbeidsovereenkomst

Verplichte clausules in je contract

Sinds de hervatting van de handhaving door de Belastingdienst (januari 2025) wordt strenger getoetst op de inhoud van contracten. De volgende clausules zijn essentieel om schijnzelfstandigheid te voorkomen:

1. Resultaatsverplichting

Beschrijf concreet welk resultaat of product je oplevert. Vermijd vage formuleringen als "werkzaamheden verrichten onder leiding van". Definieer deliverables, milestones en acceptatiecriteria.

2. Vrije vervanging

Neem een clausule op dat je jezelf mag laten vervangen door een andere gekwalificeerde professional. Dit is een van de vijf Deliveroo-criteria die de Hoge Raad heeft vastgesteld.

3. Geen gezagsverhouding

Leg expliciet vast dat de opdrachtgever geen instructiebevoegdheid heeft over hoe je het werk uitvoert. Je bepaalt zelf je werktijden, werkplek en werkmethode. Zie ook ons artikel over gezagsverhouding.

4. Zelfstandigheid en ondernemersrisico

Maak duidelijk dat je als zelfstandig ondernemer werkt: je draagt ondernemersrisico, hebt meerdere opdrachtgevers, investeert in eigen bedrijfsmiddelen en draagt zelf aansprakelijkheidsverzekering.

5. Facturering en betaling

Je factureert zelf (inclusief btw), er wordt geen loonbelasting ingehouden, en je bent zelf verantwoordelijk voor afdracht van belastingen en premies. Dit bevestigt de opdrachtrelatie.

Veelgemaakte valkuilen

• Concurrentiebeding opnemen — dit wijst op een arbeidsrelatie en is een rode vlag voor de Belastingdienst.
• Vaste werktijden en werkplek vastleggen — dit duidt op een gezagsverhouding.
• Maandelijkse vaste betaling — factureer op basis van opgeleverd werk of milestones, niet als een "salaris".
• Contract copy-pasten — een generiek template zonder aanpassing aan de specifieke opdracht biedt onvoldoende bescherming.
• Alleen het contract regelen — de Belastingdienst toetst ook de feitelijke uitvoering (bron: belastingdienst.nl).

Hoe ZZPShield je helpt

Met ZZPShield scan je direct of je huidige werkrelatie compliant is aan de Deliveroo-criteria en de Wet DBA. Onze contractgenerator maakt een overeenkomst van opdracht die voldoet aan alle eisen van de Belastingdienst.

Veelgestelde vragen